ಎಸ್ಸೆಮ್ಮೆಸ್ ಅಲರ್ಟ್​ಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಹಣ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ; ಆರ್​ಬಿಐ ನಿಯಮದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ 300 ಕೋಟಿ ರೂ ಆದಾಯ ನಷ್ಟ?

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಕಡ್ಡಾಯ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ (SMS) ಅಲರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐನ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ (Fee Income) ಸುಮಾರು ₹300 ಕೋಟಿ ರೂಗಳಷ್ಟು ಭಾರಿ ಕಡಿತ ಉಂಟಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಅಲರ್ಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೆ (Quarterly) ₹15 ರಿಂದ ₹18 ರವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಆರ್‌ಬಿಐ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ.

ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ

ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಸಮಾಧಾನ ನೀಡುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ₹500 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ (Micro-transactions) ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಅಲರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ಈಗ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸದೆ ಐಚ್ಛಿಕ (Optional) ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ವೆಚ್ಚ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿತಾಯವಾಗಲಿದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯಗಳು

ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್‌ಸಿ (HDFC), ಐಸಿಐಸಿಐ (ICICI), ಆಕ್ಸಿಸ್ (Axis) ಮತ್ತು ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇನ್ನುಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್‌ಗಳ ಪುಶ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳು (Push Notifications), ಇಮೇಲ್, ವಾಟ್ಸಾಪ್ (WhatsApp) ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಆರ್‌ಸಿಎಸ್ (RCS) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಾವೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಖಾತೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ (Minimum Balance) ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಖಾತೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶುಲ್ಕಗಳ (Account Maintenance Fees) ಮೂಲಕ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ

ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ (Commercial SMS Traffic) ಶೇ. 20 ರಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಇದು ಇದುವರೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಲರ್ಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳ (ಜಿಯೋ, ಏರ್‌ಟೆಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಆದಾಯದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿದೆ.

ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮದಿಂದಾಗಿ ತಕ್ಷಣದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವರ ಲಾಭದಾಯಕತೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ವಂಚನೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ವೆಚ್ಚ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಈಗಿರುವ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.