ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್

ನವದೆಹಲಿ: ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿವಾದಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. 1988ರ ಬ್ಯಾಚ್ ನ ಕೇರಳಂ ಕೇಡರ್ IAS ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಅವರು ಹಲವು ವಿವಾದಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯ ಘಟನೆಗಳ ಜತೆಗೆ, ಕೇರಳಂ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೂ ಅವರು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರು.

2006ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕೇರಳಂ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನ ಕೇರಳಂ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆ-ಹಂತ 1ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಕಂಪೆನಿಯ ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸದೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು.

ಸೈಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದ ರನ್ನಿಂಗ್ ಅಕೌಂಟ್ ಬಿಲ್ ಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಸಬ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗಳಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗದೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಯಿತು.

ಮಲೇಷಿಯನ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಲೈಸನ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೀ ಬೀನ್ ಸೀನ್ ಎಂಬ ಉದ್ಯೋಗಿ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾದರು. ಅವರ ಸಾವಿನ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಬಳಿಕ ಕೇರಳಂ ಸರ್ಕಾರ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಎತ್ತಂಗಡಿ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಸ್ತೆ ಕಂಪೆನಿಗೆ 35 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ವಿವಾದದ ಬಳಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬೇರೆಯದ್ದಾಗಿತ್ತು.

ಅವರು ದಿಲ್ಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. ಬಳಿಕ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೂ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದರು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕೇರಳಂಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರೂ, ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದವು.

►ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ

ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ರಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾಯಿತು.

ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮಾದರಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಂಡಳಿ ರಚಿಸುವ ಬದಲು, ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆದರೆ ಆರ್ಟಿಐ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಖಾಸಗಿ ಮಾದರಿಯ ಶ್ರೀ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ಟ್ರಸ್ಟ್ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ನ ಬೈಲಾ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂವಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೊತ್ತನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರುವ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಟೀಕೆಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

►ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370 ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಬಳಿಕ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ.

ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370 ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ 367ನೇ ವಿಧಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು, 'ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 'ವಿಧಾನಸಭೆ' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಆದೇಶ C.O. 272 ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ತಂಡದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಇದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ.

ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಜೆಂಡಾಗಳನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಪರಿಣತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದೇ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.

►ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ತನಕ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದರು. ನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.

ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅವರು ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಲಾಗದು ಎಂಬ ಟೀಕೆಯೂ ಇದೆ. ಆಡಳಿತಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.