RTE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಆರಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಷ್ಟೇ ಇದೆ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ನವದೆಹಲಿ : ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ (RTE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ (EWS) ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಪಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ತಮಗೆ ಇಷ್ಟಬಂದ ಶಾಲೆಯನ್ನೇ ಆರಿಸುವ 'ಆಯ್ಕೆಯ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ' ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಮನೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಪೋಷಕರೊಬ್ಬರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಈ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ದೆಹಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು (DoE) ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಡ್ರಾ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಸೀಟು ಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು:

• ಸೌಲಭ್ಯವೇ ಹೊರತು ಹಕ್ಕಲ್ಲ: RTE ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಹೊರತು, ಪೋಷಕರು ಬಯಸಿದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಸೀಟು ಕೊಡಿಸುವುದಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

• ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ: "ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ, ಆದರೆ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• ಸರ್ಕಾರದ ಹಂಚಿಕೆಯೇ ಅಂತಿಮ: ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೀಟುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕೃತ ಲಾಟರಿ ಮೂಲಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪೋಷಕರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪೋಷಕರಿಗೆ ಕಿವಿಮಾತು:

ಒಂದು ವೇಳೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪೋಷಕರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, ಆ ಮಗುವಿಗೆ RTE ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪೋಷಕರೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಂತೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಪೋಷಕರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಆರಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಟಗರಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪು ದೆಹಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ RTE ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಠ ಹಿಡಿಯುವ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಈ ಆದೇಶವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.