UPI ಶುಲ್ಕದಿಂದ ಯಾರ ಖಜಾನೆ ತುಂಬುತ್ತದೆ? PhonePe, GPay, ಬ್ಯಾಂಕ್‌- ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ?

 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ UPI ಉಚಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿ ನಿಗಮ (NPCI) ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟುಗಳ (P2M) ಮೇಲೆ ಶೇಕಡಾ 0.40 (40 ಮೂಲ ಅಂಕಗಳು) ವ್ಯಾಪಾರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರ (MDR) ವಿಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. UPI ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ನಂತರ, ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿನಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾದ ಈ ಶುಲ್ಕದಿಂದ PhonePe ಮತ್ತು GooglePay ನಂತಹ UPI ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಾ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಾ? ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. 

ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಲಾನುಭವಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ವಿತರಣೆ ಬ್ಯಾಂಕ್) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದರೆ UPI ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರು ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್. NPCI ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು MDR ಶುಲ್ಕದ 40% ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫಲಾನುಭವಿಯು ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಶುಲ್ಕದ 30% ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಎರಡೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಷೇರುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ, ಒಟ್ಟು ಶುಲ್ಕ ಕಡಿತದ 70% ನೇರವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

PhonePe ಮತ್ತು Google Payನಿಂದ ನೀವು ಎಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ?

PhonePe, GooglePay ಮತ್ತು Paytm ನಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, UPI ಶುಲ್ಕ ಆದಾಯದ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, UPI ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು (TPAP ಗಳು) ಒಟ್ಟು ಶುಲ್ಕದ 20% ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ 10% ಬ್ಯಾಕೆಂಡ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸರಳ ಗಣಿತದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ನೀವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ₹10,000 ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದರೆ, ₹40 ರ MDR ಅನ್ನು 0.4% ಕ್ಕೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ₹40 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹16 (40%) ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹12 (30%) ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. PhonePe/Google Pay ನಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ₹8 (20%) ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನ ಪಾಲುದಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ₹4 (10%) ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ

ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಇದು ಅವರ ಜೇಬಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೇ ಭರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸದಂತೆ NPCI ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ರೈಲು ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕಂತುಗಳಂತಹ ಅಗತ್ಯ ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ₹5 ರ ಸ್ಥಿರ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಹಿವಾಟಿನ ದರವು ಕೇವಲ 0.02% ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

UPI ಪಾವತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ಕಾರಣವೇನು?

2020 ರಿಂದ ಶೂನ್ಯ-MDR ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ UPI ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈಗ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಆದಾಯದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳಿಗೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಹೊಸ ಯುಗವು UPI ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಹರಿವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರೂ, ನಿಜವಾದ ವಿಜೇತರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು.