ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದು ಓಡಿಸಲು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಸಿದ್ಧತೆ; ಡೀಸೆಲ್, ನಿರ್ವಹಣೆ, ತೆರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಲೀಕರ ಹೊಣೆ

ತಿರುವನಂತಪುರಂ: ಕೇರಳದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ವೆಟ್ ಲೀಸ್ (ಚಾಲಕ ಸಹಿತ ಬಾಡಿಗೆ) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಮೂಲಕ ಸಂಚಾರ ನಡೆಸುವ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. 

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13,000 ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ 5,700 ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಬಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಎರಡೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಬದಲು ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.

ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ನಿಗದಿತ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಯೋಜನೆ

ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ನಿಗದಿತ ದರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರೇ ಡೀಸೆಲ್, ದುರಸ್ತಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚಾಲಕನನ್ನೂ ಮಾಲೀಕರೇ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ನಿರ್ವಾಹಕ (ಕಂಡಕ್ಟರ್) ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರು ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ 55 ರೂಪಾಯಿ ಬಾಡಿಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ದರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ 40ರಿಂದ 45 ರೂಪಾಯಿಗಳ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಬಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸುವ ಬಣ್ಣದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ, ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಖಚಿತ ಆದಾಯ

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಬಸ್‌ಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರಿಗೂ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯ ದೊರೆಯಲಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನಡೆಯುವ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶಬರಿಮಲೆಯಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿರುವ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ವೆಟ್ ಲೀಸ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದೆ.

ಬಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚಾಲಕನನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಟೆಂಡರ್ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ವೆಟ್ ಲೀಸ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.

ಬಸ್‌ನ ದುರಸ್ತಿ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಮಾಲೀಕರೇ ಭರಿಸುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಒದಗಿಸಲು ಇದರಿಂದ ನೆರವಾಗಬಹುದು.

ಶಬರಿಮಲೆ ಯಾತ್ರೆಗೂ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ

ಶಬರಿಮಲೆ ಮಂಡಲ-ಮಕರವಿಳಕ್ಕು ಯಾತ್ರಾ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪಂಪಾಗೆ ಸಂಚಾರ ನಡೆಸಲು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಡಿಪೋಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 300 ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಿಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಸ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮಾದರಿ

ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವೆಟ್ ಲೀಸಿಂಗ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹಿಂದೆ 'ವಿಡಿಯಲ್ ಪಯಣಂ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಂತರ 'ವೆಟ್ರಿ ಪಯಣಂ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಆದಾಯದ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದು ಸಂಚಾರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸ್ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದಿನದ ಬಾಡಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇರಳದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.