ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ: ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಏನೇನು?

ನವದೆಹಲಿ: ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ (ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ Vs ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ತತ್ವಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಿಂಗತ್ವ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವ ವೀರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ರವಾರ (ಮಾರ್ಚ್ 13) ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ (ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರ ಇತರ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಮತ್ತು LGBT+ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

►ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು

2019 ರ ಕಾಯಿದೆಯು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ವಿವಿಧ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು: ಲಿಂಗ ದೃಢೀಕರಿಸುವ (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲಿಂಗ ಬದಲಾವಣೆ) ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಹಾರ್ಮೋನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಇತರ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ.

ಇಂಟರ್ಸೆಕ್ಸ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ಜೆಂಡರ್ ಕ್ವೀರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ಕಿನ್ನರ್, ಹಿಜ್ರಾ, ಅರವಣಿ ಮತ್ತು ಜೋಗ್ತಾ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು

ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೈ ಕಮಿಷನರ್ ಕಚೇರಿಯು ಬಳಸುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಎಂಬುದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಲಿಂಗದೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಗ ಗುರುತು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಲಿಂಗವನ್ನು (Sex) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತುಗಳಂತಹ ಜೈವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಾದ ಲಿಂಗದಿಂದ (Gender) ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿಂಗವು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಿಂಗ ಗುರುತು (gender identity) ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಜೈವಿಕ ಲಿಂಗಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

►2014 ರ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲೇನಿದೆ?

NALSA v Union of India (2014) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎರಡು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಒಂದು, ಅದು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು 'ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತು. ಅದು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಾನ ಅನ್ವಯವನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿತು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಅದು ಲಿಂಗದ ಸ್ವಯಂ-ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪುರುಷ, ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತರುವಾಯ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ಎಂದು ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು, ಇದು ಸಮುದಾಯದ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

ಇದರರ್ಥ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗವನ್ನು (ಇತರೆ) ಸೇರಿಸುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಈ ಕಾರ್ಡ್ಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ಎಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವು. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

2019 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳು, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 32,424 ಅಂತಹ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

►2026 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

"ತಮ್ಮದೇ ಆದ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಆಯ್ಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜೈವಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಿಸುವ" ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು 2014 ರ ಪೂರ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಮರಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅರ್ಹತೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಿಂತ ಜೈವಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಸೂದೆಯು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು (ಕಿನ್ನಾರ್, ಹಿಜ್ರಾ, ಅರಾವಣಿ, ಜೋಗ್ತಾ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕ) ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನ್ಮಜಾತ ಜೈವಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.

ಈ ಕಿರಿದಾದ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾನದಂಡವು 2019 ರ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಂತರಲಿಂಗ ವಿಶಾಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಜನನಾಂಗ, ವರ್ಣತಂತು ಮಾದರಿಗಳು, ಗೊನಾಡಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದೈಹಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪರಿಶೀಲನಾಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಸೂದೆಯು ಹೊಸ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗವನ್ನು ಸಹ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ: ಅದೇನೆಂದರೆ ಬಲವಂತ, ಆಮಿಷ, ಪ್ರಚೋದನೆ, ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಂಗವಿಕಲತೆ, ವೃಷಣ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೇಶನ್, ಅಂಗಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಹಾರ್ಮೋನ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಮಗು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

►ಇನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ:

ಸ್ವಯಂ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ 2019 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 4(2) ಅನ್ನು ಮಸೂದೆ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು "ವಿವಿಧ ಲಿಂಗ ಗುರುತುಗಳು, ಸ್ವಯಂ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಲಿಂಗ/ಗುರುತುಗಳು ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. 2019 ರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು "ಅಸ್ಪಷ್ಟ"ವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ ಉದ್ದೇಶಿತ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ, ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮಸೂದೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

►ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿ:

2019 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಗೇಟ್-ಕೀಪಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಥವಾ ಉಪ ಮುಖ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಈಗ ಡಿಎಂಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಗುರುತಿನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಇತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

2020 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಈಗ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಶ್ರೇಣಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಾರದು ಎಂದು ಮಸೂದೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

►ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ:

ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲವಂತದ ಅಥವಾ ಬಂಧಿತ ದುಡಿಮೆಗೆ ತಳ್ಳುವುದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ಹಾದಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ವಾಸಸ್ಥಳ, ಮನೆ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಬಿಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು, ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ, ಲೈಂಗಿಕ, ಮೌಖಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿ, ಗಾಯ ಅಥವಾ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಮಸೂದೆಯು ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಯಸ್ಕರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಗುರುತನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ರೂ.2 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಅದೇ ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದರೆ, ಶಿಕ್ಷೆಯು ಕಡ್ಡಾಯ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ರೂ.5 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ವಯಸ್ಕನನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ, ಜೀತಪದ್ಧತಿ ಅಥವಾ ಜೀತದಾಳು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರೆ, ಮಸೂದೆಯು ಐದರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ಜೊತೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ವಿರುದ್ಧದ ಅದೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ 10-14 ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 3 ಲಕ್ಷ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು.

►ಮಸೂದೆ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ

ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಣಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಣೆಯ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಕಾದಂಬರಿ ಶೇಖ್, ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. "ನಮ್ಮ ಗುರುತಿಗೆ ಇತರರಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬದುಕುವ ವಿಷಯ. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಲೈಂಗಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಟ್ರಸ್ಟ್ "ಯುಟಕ್"ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅನಿಲ್ ಉಕಾರಂಡೆ ಅವರು, ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಗುರುತನ್ನು "ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ" ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದೆ, ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಆಗಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೇಳಿದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆಳವಾದ ಭಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಕೆಲವು "ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ" ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜೆಂಡರ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗುರು-ಚೇಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವು ಅಧಿಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶೋಷಣೆಯೂ ಆಗಿವೆ. ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಾಗದೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.