ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ತಂಪಾದ ಮುಳ್ಳು ಸೌತೆ ತಿನ್ನುವುದೇ ಒಂದು ಸಂಭ್ರಮ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಂದ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಅತಿಯಾದ ಕಹಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಹಿಗೆ ಬೀಜಗಳು ಕಾರಣ ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅಂದುಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯವೇ ಬೇರೆ.
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಬಹಳ ಹಿತಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಕೆಲವು ಸೌತೆಕಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ ವಿಪರೀತ ಕಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಿನ್ನಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಹೊಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೆಳೆದರೂ ಕೆಲವು ಕಹಿಯಾಗಿ ಏಕಿರುತ್ತವೆ? ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ರಹಸ್ಯ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವಾಗ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಸೌತೆಕಾಯಿಗೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನೋಡಲು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಮನೆಗೆ ತಂದು ತಿಂದಾಗ ಕಹಿಯಾಗಿರುವುದು ನಮಗೆ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೀಜಗಳೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ರೈತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷಿ ಮಾಡುವಾಗ ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ತಗುಲುವ ಸಣ್ಣ ಪೆಟ್ಟು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಕಹಿಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸೌತೆಕಾಯಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವಾಗ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಳೆ ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಥವಾ ರೈತರು ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು (ಪಾರೆ) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಈ ಉಪಕರಣವು ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ತಗುಲಿದರೆ, ಆ ಗಿಡವು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಆ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುವ ಸೌತೆಕಾಯಿಗಳು ಕಹಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಈ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಕೆಲಸದವರಿಗಿಂತ ಮಾಲೀಕರಾದ ರೈತರು ಸ್ವತಃ ಗಿಡಗಳ ಬೇರುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಬೆಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ 15 ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಕಹಿ ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ತಿನ್ನುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತುಂಡನ್ನು ರುಚಿ ನೋಡುವುದೇ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ.

ಗಿಡದ ಬೇರುಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದಾಗ, ಗಿಡವು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸೌತೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ 'ಕುಕುರ್ಬಿಟಾಸಿನ್' (Cucurbitacin) ಎಂಬ ಪದಾರ್ಥವು ಅತಿಯಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಹಿ ರುಚಿಗೆ ಕಾರಣ. ಗಿಡವು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಪದಾರ್ಥವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯು ಇಡೀ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ರೈತರೊಬ್ಬರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

