ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ 6-23 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಆಹಾರ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ (NFHS-6) ದತ್ತಾಂಶವು ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಆತಂಕಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ 6-23 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮರ್ಪಕ ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, 6-23 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವವರ ಪ್ರಮಾಣ NFHS-5ರ ಶೇ 11ರಿಂದ NFHS-6ರಲ್ಲಿ ಶೇ 15.3ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಹಾರ ಲಭ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಮಕ್ಕಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಕ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶಭರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣ NFHS-5ರಲ್ಲಿ ಶೇ 63.7 ಇದ್ದರೆ, NFHS-6ರಲ್ಲಿ ಅದು ಶೇ 55.8ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ ಎಂದು ದತ್ತಾಂಶ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮಗುವಿನ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಾಯಿಹಾಲು ನೀಡುವುದನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತಾಯಿಹಾಲು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು, ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ದೇಹದ ನೀರಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸೋಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿಗಳಿಂದ ಮಗುವಿನ ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಹಾಗೂ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಪ್ರಚಾರ ಜಾಲದ (BPNI) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಡಾ. ಅರುಣ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗಂಭೀರ ಕಳವಳದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ತುರ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
"ಸ್ತನ್ಯಪಾನವು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಪೋಷಣೆ, ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ತಾಯಂದಿರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಾಲುಣಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು NFHS-6ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಡಾ. ಗುಪ್ತಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, NFHS-6 ಕೆಲವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. 6-8 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಹಾಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಘನ ಅಥವಾ ಅರೆಘನ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವವರ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 45.9ರಿಂದ ಶೇ 59.5ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. NFHS-5 (2019-21) ಮತ್ತು NFHS-6 (2023-24) ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸವಾಲುಗಳಿದ್ದರೂ, ಮಕ್ಕಳ ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವಿಕೆ (ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಎತ್ತರ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು) NFHS-5ರ ಶೇ 35.5ರಿಂದ NFHS-6ರಲ್ಲಿ ಶೇ 32.3ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ತೂಕವಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 19.3ರಿಂದ ಶೇ 16.3ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ತೀವ್ರ ಅಪೌಷ್ಠಿಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಶೇ 7.7ರಿಂದ ಶೇ 5.7ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ತೂಕ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ 32.1ರಿಂದ ಶೇ 29.2ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 6-24 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸು ಮಗುವಿನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ತಾಯಿಹಾಲು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಪೌಷ್ಠಿಕ ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪೂರಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಎರಡು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತಾಯಿಹಾಲುಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು. ಧಾನ್ಯಗಳು, ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಮೀನು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಹಾರ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
ಸಮರ್ಪಕ ಆಹಾರ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದು, ಕ್ಷೀಣತೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ, ಸೋಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಅರಿವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
"ಸ್ತನ್ಯಪಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆರಿಗೆಯೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆರಿಗೆಯು ತಕ್ಷಣದ ಚರ್ಮದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಸಂಪರ್ಕ, ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಆರಂಭ, ಮಗುವನ್ನು ತಾಯಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಾಯಿಯ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯದಿರುವುದು, ಶಿಶು ಹಾಲಿನ ಬದಲಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶಿಶು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ" ಎಂದು BPNI ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ಶಿಶು ಫಾರ್ಮುಲಾ ಆಹಾರ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಿಶು ಆಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ನೀಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸ್ತನ್ಯಪಾನದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

