ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಚರ್ಚೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಸರ್ಕಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಜಿ CJI ಚಂದ್ರಚೂಡ್: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ

ನವದೆಹಲಿ:  ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ನ ಮಾಜಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕಿಶನ್ ಕೌಲ್ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೊದಲೇ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವ ಈ ಕ್ರಮವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

'the wire.in'ನ ಪತ್ರಕರ್ತ ಕರಣ್ ಥಾಪರ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಕೌಲ್, ತಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ 'ವಿಥೌಟ್ ಫಿಯರ್ ಆರ್ ಫೇವರ್' (Without Fear or Favour) ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಸಭೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕರೆದು, ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಯಲು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಂತಹ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ತಾವು ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಕೌಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಐದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಆರನೇ ಹೆಸರಿಗೆ ವಿರೋಧ

ಕೌಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಐದು ಹೆಸರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಆರನೇ ಹೆಸರನ್ನೂ ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕೆಂದು ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಕೌಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೊಲಿಜಿಯಂನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

"ಬಹುಶಃ ಆರನೇ ಹೆಸರು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೊದಲೇ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿರಬಹುದು" ಎಂದು ಕೌಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕೊಲಿಜಿಯಂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೇ ಎಂಬ ಸಂದರ್ಶಕರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಅವರು, ಹೆಸರುಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಹೆಸರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ನಡೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಕಳವಳ ಉಂಟಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

'ಸಮಾಲೋಚನೆಗೂ ಪೂರ್ವಾನುಮೋದನೆಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ'

ಕೊಲಿಜಿಯಂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೂ, ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸರ್ಕಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಕೌಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂದರ್ಶನದ ವೇಳೆ ಪತ್ರಕರ್ತ ಕರಣ್ ಥಾಪರ್ ಅವರು ಕೌಲ್ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.

"ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಾನು 'ಪೂರ್ವಾನುಮೋದನೆ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವಿಷಯದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಸರ್ಕಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಕೋರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೇಮಕಾತಿ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಮಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೌರವ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೌಲ್ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದನ್ನೂ ಥಾಪರ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.

ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರ ಈ ಧೋರಣೆಯು ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಕೌಲ್, ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ನಂಬಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

"ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರ ಬಳಿಕ ಬರುವವರಿಗೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿರುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಚರ್ಚಿಸದಂತೆ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಕೌಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

"ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಚರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದಿರುವ ಅವರು, ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ, ಅದು ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಸಭೆಗೂ ಮುನ್ನ ನಡೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಕೆಟ್ಟದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದು ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಆರನೇ ಹೆಸರನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಕೊಲಿಜಿಯಂ ಒಪ್ಪದಿರುವುದು ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಂಟುಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೌಲ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. "ಅದು ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ

ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರನ್ನು 'ದುರ್ಬಲ' ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೀರಾ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಕೌಲ್, ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳೆರಡೂ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

"ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ. ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗಿನ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಣಿಯುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಗೌರವ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸಿತು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವೊಂದನ್ನು ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೀಠದಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದರು ಎಂದೂ ಕೌಲ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (PMLA) ಕುರಿತ ತೀರ್ಪಿನ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 'ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗ' ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ತಮಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದೂ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.