ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯಸನವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಮಹತ್ವ ಎಷ್ಟಿದೆ ಗೊತ್ತಾ?

 ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಸನವು ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯು ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 7:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9:00 ರವರೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಮಾರು 8,500 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಹಲಗಾ 17ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 

ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನ ನಡೆಯುವ ಸುವರ್ಣ ವಿಧಾನಸೌಧದಿಂದ ಕೇವಲ 2 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹಲಗಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2000 ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೋಹಿತ್ಯಾಂಚೆ ವಡ್ಗಾಂವ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವರ ಈ ನಡೆಯು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

Digital Detox 2026: ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ 7:00 ರಿಂದ 9:00 ರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬಂದ್!

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಕಾರ ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ಸಂಜೆ 7:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9:00 ರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳು ತಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶನ ಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗ ಸೈರನ್ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಸದಸ್ಯರು ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ‘ಮಕ್ಕಳು ಓದಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.

ಪೋಷಕರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು’ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಾಜು ಗಜಪತಿ ‘ಮಕ್ಕಳ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ವ್ಯಸನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಸನವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ Mohityanche Vadgaon ಹಳ್ಳಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸೈರನ್ ಮೊಳಗಿದರೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸೈಲೆಂಟ್:

ಎಲ್ಲಾ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸಂಜೆ 7 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9 ರವರೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಸಹ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಮಕ್ಕಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಬಹುದು ಆದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಬಾರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಸೈರನ್ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಜಪತಿ ಹೇಳಿದರು.

‘ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ದೈಹಿಕ, ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ’ ಕುರಿತು ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗವು 2022 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಶೇ. 23.80 ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಇದು ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಶೇ. 37.15 ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸೇವೆ ಅಥವಾ SHUT ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಡಾ. ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮಾ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯುವಕರು ಈಗಾಗಲೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 11 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಸಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ಯಾಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 8-9 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ನ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಭುಜಂಗ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಲ್ಗುಡೆ ಯಾರಾದರೂ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಕರು ತುರ್ತು ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಅವರು ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

‘ನಾನು ಫೋನ್‌ಗೆ ವ್ಯಸನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ’

ಆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ 9ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಸ್ವಾತಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವವರೆಗೂ ತಾನು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳಿಗೆ ವ್ಯಸನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಮೊದಲ ಎರಡು ದಿನಗಳು ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ಈಗ ನಾನು ಅದಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹಲಗಾಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೋಹಿತ್ಯಾಂಚೆ ವಡ್ಗಾಂವ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವರ ಈ ನಡೆಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಬುಧವಾರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವೆ ಹಾಗೂ ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೆಬ್ಬಾಳ್ಕರ್ ಅವರು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವು ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಉಜ್ವಲಗೊಳಿಸುವ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು “ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ ಸಚಿವರು ಈ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಹಲಗಾ ಗ್ರಾಮದ ಈ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಇತರ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.