ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆ: ಭಾರತೀಯ ಪೋಷಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು

ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಪೆÇೀಷಕರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರು ಈಗ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಜೊತೆಗೆ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್‍ಗಳು, ಇನ್ಹಲೇಂಟ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಯ ಮತ್ತು ಚಿಂತೆಯ ಬದಲು, ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಪೆÇೀಷಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡಾ. ಹಿಮಾಂಶು ಸರೀನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯಸನಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಗಮನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಬೊಟ್ಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯ ಕಾರಣಗಳು

ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇ-ಸಿಗರೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಅನಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಆನ್‍ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಲಭ್ಯತೆಯು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಳಕೆ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗೆಳೆಯರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇ-ಸಿಗರೇಟ್‍ಗಳು ತುಂಬಾ ಸೊಗಸಾದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಕ ಗ್ರಹಿಕೆ ಇದೆ. ಸಹಪಾಠಿಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯೋಗವು ನಂತರ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಒತ್ತಡ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಯಾತನೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕಾ ವಾತಾವರಣ, ಪೆÇೀಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕನಿಷ್ಠ ಕೆಲವು ಹದಿಹರೆಯದವರನ್ನು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳತ್ತ ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕರಿಂದ ಗಮನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪೆÇೀಷಕರು ಸಹ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇ-ಸಿಗರೇಟ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ವೇಪಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಧೂಮಪಾನಕ್ಕಿಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇ-ಸಿಗರೇಟ್‍ಗಳು ಅನೇಕ ಜನರು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ. ಅವು ಟಾರ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ವಯಸ್ಕರು ಬಳಸಿದಾಗ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಹದಿಹರೆಯದವರು ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ವೇಪಿಂಗ್ ಧೂಮಪಾನದಷ್ಟೇ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇ-ಸಿಗರೇಟ್‍ಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಕೋಟಿನ್ ಅಂಶವು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಿಗರೇಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಕೋಟಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಹದಿಹರೆಯದವರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಕೋಟಿನ್ ಸೇವನೆಯು ಅವರ ಮೆದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಗಮನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದು ನಡವಳಿಕೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಪರಿಹಾರ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ

ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಮಾದಕವಸ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪೆÇೀಷಕರಿಂದ ಮುಕ್ತ, ಪರಿಹಾರ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಅವರಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಸನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾದಕವಸ್ತು ಬಳಕೆಯ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಒತ್ತಡ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹೊರೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅವರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಬೇಕು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನಡೆ, ಗೌಪ್ಯತೆ, ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಮಾದಕವಸ್ತು ದುರುಪಯೋಗದ ಆರಂಭಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಪೆÇೀಷಕರು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪೆÇೀಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾದರೆ, ಅವರು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬೇಕು.