ಈ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದಂತೆ ನೋಡುವುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತುಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಬಲ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಇರುವ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಪೀಠವು ಕೇವಲ ಶಬರಿಮಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
2018ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಗೆ ಸಮಾನ ಎಂಬ ತೀರ್ಪಿನ ಅಂಶವು ಈಗಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇತರ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಶಬರಿಮಲೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸುಯಿ ಜೆನೆರಿಸ್ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಮೆಹ್ತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದಂತೆ ನೋಡುವುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತುಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಬಲ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಇರುವ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಪೀಠವು ಕೇವಲ ಶಬರಿಮಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
2018ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಗೆ ಸಮಾನ ಎಂಬ ತೀರ್ಪಿನ ಅಂಶವು ಈಗಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.
ಮುಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಲಿಂಗ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್ ಮಾದರಿಯದ್ದಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧವು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು.ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇತರ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಶಬರಿಮಲೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸುಯಿ ಜೆನೆರಿಸ್ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು ಎಂದು ಮೆಹ್ತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನಲೆ
2018ರಲ್ಲಿ ಐವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು 10 ರಿಂದ 50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರವೇಶದ ಮೇಲಿದ್ದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ದೊಡ್ಡ ಪೀಠಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಈ ವಿಚಾರಣೆಯು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ 17ನೇ ವಿಧಿ (ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ) ಮತ್ತು 14ನೇ ವಿಧಿ (ಸಮಾನತೆ) ಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

