ಒಂದು ವರ್ಷ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಮೋದಿ ಮನವಿ: ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯರು ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

ನವದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಮಧ್ಯೆ, ಮುಂದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಅನಗತ್ಯ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯು ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇಂಧನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ ಹಾಗೂ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಮನೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೀಟಿಂಗ್‌ ಗಳಿಗೆ ಜನರು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ಭಾರತವು ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ನಾವು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕು. ಇಂಧನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮೆಟ್ರೋದಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಾರ್‌ ಪೂಲ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಚಿನ್ನ ಖರೀದಿ ಮಾಡಬೇಡಿ. ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲದ ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಜನರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ ಅವರು, ಆ ಕ್ರಮವು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ರೈತರು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮೋದಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

►ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣ ಬೇಡ ಎಂದಿದ್ದೇಕೆ?

ರಜಾದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ವಸ್ತುಗಳ (ಚಿನ್ನದಂತಹ) ಮೇಲಿನ ವಿದೇಶಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಬರಿದಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ-ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷವು ಹಾರ್ಮುಝ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಭಾರತ (ತನ್ನ ತೈಲದ ಶೇ.88 ಅನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ) ಸಂಭಾವ್ಯ ಇಂಧನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಣದುಬ್ಬರದಿಂದ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ 728 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು, ಜಾಗತಿಕ ಏರಿಳಿತದ ನಡುವೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 691 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಐಎಂಎಫ್ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ಕೊರತೆ (CAD) 2026 ರಲ್ಲಿ 84.5 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದು ಜಿಡಿಪಿಯ ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇ.2 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ದೇಶಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯರು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

2023-24ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಸುಮಾರು 31.7 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ (2.72 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ.25 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಯುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ರಜಾದಿನಗಳ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತೀಯರು ಈಗ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸುಮಾರು 1.42 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ (12,500 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾರೀಕೃತ ಹಣ ರವಾನೆ ಯೋಜನೆ (LRS)ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಸಂಬಂಧಿತ ಖರ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಹೊರಹೋಗುವ ಹಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಾಲು ಶೇ.53 ರಷ್ಟಿದೆ.

2024 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ದೇಶಗಳು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ (13%), ಯುಎಇ (10%) ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಎ (6%). ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ.48 ಮಿಲೇನಿಯಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆನ್ ಝೀಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೆಲಸ, ಖುಷಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಸದ 'ಅನುಭವ' ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ವೀಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸರಳಗೊಂಡು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ, ಖರ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, 2034 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು 55 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

►ಇದು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವೇ?

ಇಲ್ಲ. ಇದು ದೇಶೀಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನವಿ ಅಥವಾ ಸಲಹೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ಬಂಧವಲ್ಲ.

►ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತವೆಯೇ?

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು.

►ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?

ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಲವಾದ ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಉತ್ತೇಜನವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

►ತೆರಿಗೆಗಳು

ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊತ್ತದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. 2026 ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು (Tax Collected at Source) ಶೇ.2 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ನಗದು ಹರಿವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬುಕಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

►2025 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ಏರಿಕೆ

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸ್ನ್ಯಾಪ್‌ಶಾಟ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2025 ರಲ್ಲಿ 3.27 ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಾಮ ಪ್ರಯಾಣವು ಶೇ.43.5 ರಷ್ಟಿದ್ದು, 1.43 ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರು ರಜಾದಿನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಗಳಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 2025 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಶೇ.6.62 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣವು ಒಳಬರುವ ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮೀರಿದಾಗ, ಅಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ರೂಪಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

►ದೇಶದೊಳಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ

ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಬದಲು, ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಖರ್ಚನ್ನು ದೇಶದೊಳಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಲಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದುಬಾರಿ ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಟ್ರೆಂಡ್ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಒತ್ತಡವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ, ಈಗ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುಎಇ, ಸ್ವೀಡನ್, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗೆ ಬಹು-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೈತ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಈ ಭೇಟಿಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.