ಎಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕರಾಳ ಮುಖ: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಟನ್ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆತಂಕ!

 

2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಈಗಿನ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ; ಎಐ ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು

ನೀವು ಇಂದು ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ ಬಳಸಿದ್ದೀರಾ? ಅಥವಾ ಎಐ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಿಂದಿರುವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಎಷ್ಟು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇವೆ?

ನಾವು ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಐ ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ನ ಹಿಂದೆ ಬೃಹತ್ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು, ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಅಡಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಎಐ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಳ

ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ‘ಬೇಸೆಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್’ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಎಐ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಇದುವರೆಗೆ ಎಐನ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಡಲು ಬಳಸುವ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯೂ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

2025ರಿಂದ 2030ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಐ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಏಳು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗುವ ಅಂದಾಜುಗಳೂ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವ್ಯಾಪಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾವಿರಾರು ಚಿಪ್‌ಗಳು, ಬೃಹತ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು

ಎಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಪಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಒಂದೇ ಚಿಪ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಪ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು, ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು, ತಂಪಾಗಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್‌ಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

‘ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳವರೆಗೆ’ ಬದಲಾದ ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಕ್ಲೌಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಬಿಲ್ ಬೇಕರ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದ ‘ಕ್ಯಾಟಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಪೆಟ್ಸ್’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.

ಹಿಂದೆ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸರ್ವರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅದನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕ್ಲೌಡ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನವೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಸರ್ವರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅದನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸುವ ಬದಲು ಬದಲಿಸಿ ಹೊಸ ಸರ್ವರ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ 20 ಕೋಟಿ ಟನ್?

ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 20 ಕೋಟಿ ಟನ್‌ಗೆ ಏರಬಹುದು. ಇದು ಈಗಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ 12,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯಲಿ, ಪರಿಸರವೂ ಉಳಿಯಲಿ

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಬಾರದು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ, ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಎಐ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವತ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಸರ್ವರ್‌ಗಳು, ಚಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಳಸುವುದು, ಹಳೆಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಎಐ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಹೊರೆ ಆಗಬಾರದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸೂಚನೆ: ಮೇಲಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮೂಲ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.