WTO ಸಮ್ಮೇಳನ ಆರಂಭ: ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಏನು?

 ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ 14ನೇ ಸಚಿವರ ಸಮ್ಮೇಳನ (MC14) ಗುರುವಾರ (ಮಾರ್ಚ್ 26) ಕ್ಯಾಮರೂನ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್ 29ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ನೇತೃತ್ವದ ಅಮೆರಿಕದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಳಿಗೆ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಲ್ಲಿವೆ. 

ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕಿ ನ್ಗೋಜಿ ಒಕೊಂಜೊ-ಇವೆಲಾ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು 'ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇಮಕವನ್ನು ಸತತ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಡಳಿತಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ ಅಧಿಕಾರಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

'ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ರಾಷ್ಟ್ರ' ನಿಯಮವನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕವು ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ತಾರತಮ್ಯರಹಿತ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀತಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ತಜ್ಞರ ಒಂದು ವರ್ಗವು ಈ ನಿಲುವು ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1996ರಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಒಪ್ಪಂದ-1 (ITA-1) ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಒಪ್ಪಂದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಐಟಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಭಾರತವು ಐಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ದೇಶದೊಳಗೆ ಐಟಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

►ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ

►ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ

ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ ನಿಷೇಧ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ನಿಂದ ಇ-ಪುಸ್ತಕಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 'ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರಸರಣ'ಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು 1998ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾದ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಈ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಭಾರತ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದುವರಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ನಿಷೇಧವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅನಾನುಕೂಲತೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾರತ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿವೆ.

ಆದಾಯದ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಭಾರತದ ನಿಲುವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಪಾರವು 1998ರಲ್ಲಿ 1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ, 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು 16 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾದ ಸೇವೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಜಾಗತಿಕ ಸೇವೆಗಳ ರಫ್ತಿನ 56 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶೀಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ಜಂಟಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುಂಕಗಳ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿವೆ.

ಈ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಚಿಂತಕರ ಚಾವಡಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ (RIS) ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲು ತಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. "ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ICT) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇನ್ನೂ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ; ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ದೊಡ್ಡ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು 3D ಮುದ್ರಣದಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ" ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

►ಚೀನಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ

ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಚೀನಾ ಬೆಂಬಲಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯ (IFD) ಒಪ್ಪಂದ. ಇದು 128 ದೇಶಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆದರೆ ಭಾರತವು ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದೆ. ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಐಎಫ್ಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ WTO ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾರತ ವಾದಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸರ್ವಾನುಮತ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು, ಐಎಫ್ಡಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ಹೂಡಿಕೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರ-ರಾಜ್ಯ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ, ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

'ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ' ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಐಎಫ್ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಚೀನಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ.

128 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 98 ದೇಶಗಳು ಚೀನಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಬಂಧವು ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಪರ್ಕವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಭೌಗೋಳಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ತಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಐಎಫ್ಡಿ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಹೂಡಿಕೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆರ್‌ಐಎಸ್ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.

►ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಸ್ತಾನು

ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಸ್ತಾನುಗಳ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

WTO ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೌಲ್ಯದ 10% ಮೀರಬಾರದು. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿವೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ದುರ್ಬಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಗರೀಬ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅನ್ನ ಯೋಜನೆ (PMGKAY) ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 80 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 5 ಕೆಜಿ ಉಚಿತ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ರೈತರು ಬೆಲೆ ಭರವಸೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

►ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಅಮೆರಿಕವು 'ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ರಾಷ್ಟ್ರ' (MFN) ತತ್ವವನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. ಇದು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ತತ್ವವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಹೇಳಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು MFN ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಷರತ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. GATT ಮತ್ತು WTO ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕ ಹೇಳಿದೆ.

ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, MC14ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ರೈತರ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ-ಇವುಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

►ತುರ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಕರೆ

ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಪಿಯೂಷ್ ಗೋಯಲ್, WTO ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತುರ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲದೆ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಸ್ತಾನುಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ, ವಿಶೇಷ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಡ ಮೀನುಗಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಮತೋಲನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ ನಿಷೇಧ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತದ ಕೊರತೆಯೂ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸುಂಕ ರಹಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪುನರ್ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.