ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್; ಪೌರತ್ವ ದಾಖಲೆ ಚರ್ಚೆಯ ನಡುವೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಯಾವ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗುರುವಾರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುವ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. 

ಆದರೆ, ಅದು ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ನಿಖರ ಅಥವಾ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ಅಬ್ದುಲ್ ವಹಾಬ್ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಕೀರ್ತಿ ವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಥಾಪಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ, 1967 ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪೌರತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆಯೇ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ವಿತರಣೆಯ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ, ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆಯುವ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಪೌರತ್ವ ಮತ್ತು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವಹಾಬ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಕೋರಿದ್ದರು.

ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪೌರತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಅಥವಾ ನಿಖರ ಪುರಾವೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನೇರ 'ಹೌದು' ಅಥವಾ 'ಇಲ್ಲ' ಎಂಬ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು 1967 ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾಪಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರವೇ ಇದನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಚಿವ ಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪೌರತ್ವದ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ತಡೆದಿರುವುದು ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಯೇನಲ್ಲ. ಅರ್ಹತೆಯ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನಷ್ಟೇ ಸರ್ಕಾರ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹತೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ

ಇದೇ ವೇಳೆ ಭಾರತವು ದ್ವಿಪೌರತ್ವವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಚಿವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 9 ಮತ್ತು 11 ರ ಜೊತೆಗೆ 1955 ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 9 ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವರು ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

"ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 9 ಮತ್ತು 11 ರ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ 1955 ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 9 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸಿಂಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

1955 ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯಿದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನು ತನ್ನ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೀರ್ತಿ ವರ್ಧನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಉತ್ತರದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಮಾತ್ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಆದರೆ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ತಾನು ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾಖಲೆಯು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ.

ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ವಿತರಣೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ, ನಿಗದಿತ ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ 1967 ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

1967 ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 6, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನೀಡಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದಾದ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವವು ಮೊದಲ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪುರಾವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಪೌರತ್ವದ ಪುರಾವೆಯೋ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಬಂದಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ.

ಈ ವರ್ಷದ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ಇದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ರಣಧೀರ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್, "ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬುದು 1967 ರ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರ ವಿದೇಶ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ವಿತರಿಸುವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.